سلام ! Hello چه خبرا ؟  امروز از اتم اپیدم Computer 

فکر کنم اخرین پست علوم باشه   

حالا بپرین ادامه مطلب

تنوع در تركیب های شیمیایی:
فرمول شیمیایی

از كنارهم قرار گرفتن نمادهای شیمیایی فرمول شیمیایی حاصل می شود.
مثلا H2 فرمول شیمیایی ئیدروژن، O2 فرمول شیمیایی اكسیژن، H2O فرمول شیمیایی آب، CH4 فرمول شیمیایی گاز شهری (گاز متان) و C12H22O11 فرمول شیمیایی شكر است.

 

مثلا H2SO4 فرمول شیمیایی سولفوریك اسید است. این فرمول نشان می دهد كه این ماده از سه عنصر ئیدروژن، گوگرد و اكسیژن تشكیل شده است و در هر مولكول آن دو اتم ئیدروژن،یك اتم گوگرد و چهار اتم اكسیژن وجود دارد.

 

پیوند میان اتم ها:
شاید از خود پرسیده باشید كه چرا دستتان در آب فرو می رود اما در یخ فرو نمی رود؟ چرا بنزین فراٌر است اما قیر چنین نیست؟ چرا از تركیب سدیم و كلر جسم سخت نمك طعام اما از تركیب اكسیژن و ئیدروژن آب حاصل می شود؟
پاسخ اینگونه سوالات را در پیوند بین اتمها جستجو كنید.

 

الف) پیوند كوالانس

هر اتم تعداد معینی الكترون دارد كه این الكترونها طبق نظریه بور در مدارهای متحدالمركزی بدور هسته می چرخند. در مدار اول دو الكترون,در مدار دوم 8, الكترون و در مدارهای بعدی ..... قرار می گیرد حال اگر در مدار آخر كمتر از حد معمول الكترون وجود داشته باشد آن اتم میل تركیب شدن با اتم های دیگر را دارد تا الكترونهای لایه آخر خود را تكمیل كند.

 

پیوند كووالانس:
جاذبه ای است كه اتمهای یك مولكول را كنار هم نگه می دارد.
در این نوع پیوند دو نافلز هر كدام با به اشتراك گذاشتن الكترون لایه آخر خود را كامل می كنند. الكترونهای اشتراكی به هر دو اتم تعلق دارد.
مثلا مولكول ئیدروژن 2 اتمی است. هر اتم ئیدروژن با به اشتراك گذاشتن تنها الكترون خود الكترونهای لایه خود را كامل می كند

 

 

پیوند بین مولكولهای نیتروژن، اكسیژن، گاز متان ، الكل، كربن دی اكسید و ...... از نوع كووالانس است.

ب) پیوند یونی:

در واكنش های شیمیایی فلزات تمایل به از دست دادن الكترون دارند در این صورت به یون مثبت یا كانیون تبدیل می شوند غیر فلزات هم مایل به گرفتن الكترون و تبدیل شدن به یون منفی یا آنیون هستند.
توجه داشته باشید كه یون به اتمهای باردار گفته می شود. در یونها تعداد الكترونها و پروتونها برابر نیست. به مثالهای زیر توجه كنید:


تمرین: در شكل مقابل مدل بور برای دو اتم نشان داده شده است.


الف) عدد جرمی و عدد اتمی هر یك را مشخص كنید.
ب) كدام ذره یك یون است؟ منفی یا مثبت؟ چرا؟
ج) كدام ذره سنگین تر است؟ چرا؟
بنابر آنچه گفته شد هنگامی که یك اتم فلز و یك اتم نافلز مثل سدیم و كلر كنارهم قرار می گیرند یك الكترون از سدیم به كلر منتقل می شود در نتیجه هر دو اتم به یون با بار مخالف تبدیل می شوند. جاذبه بین بارهای مخالف سبب كنار هم ماندن این دو یون می شود.
به جاذبه ای كه یونها را كنار هم نگه می دارد پیوند یونی می گویند.

 

در جدول زیر تركیبات یونی و كووالانسی با هم مقایسه شده اند.

تركیبات یونی

تركیبات مولكولی

با انتقال الكترون تشكیل می شوند

با به اشتراك گذاشتن الكترون تشكیل می شوند

نقطه ذوب و جوش بالا دارند

نقطه ذوب و جوش كمتری دارد

اكثرا در آب حل می شوند

اكثرا درآب حل نمی شوند

در حالت محلول یا مذاب رسانا هستند

هادی الكتریسیته نیستند

نیروی بین ذرات تشكیل دهنده آن        قوی تر است

جاذبه بین اتمهای مولكول قوی اما جاذبه بین مولكول ها ضعیف است.

اسیدها، بازها و مواد خنثی

اسیدها

اسید از كلمه اسیدوس به معنای ترش گرفته شده است. برخی اسیدها مانند آبلیمو، سركه اسید فرمیك از موجودات زنده و بسیاری از آنها مانند جوهر نمك، سولفوزیك اسید و نیتریك اسید و ....... بطریقه مصنوعی ساخته می شوند در جدول زیر برخی از اسیدهای معروف و كاربرد آنها را می بینید.


راه شناسایی اسیدها:

اسیدها رنگ كاغذ تورنسل را قرمز می كنند محدود PH اسیدها بین 0 تا 7 می باشد بسته به قدرت اسید رنگ كاغذ PH در اسیدها از نارنجی تا قرمز قهوه ای متغییر است هر چه PH كمتر باشد اسید قویتر است.

نام اسید نام شیمیای فرمول شیمیای برخی كاربردها
جوهر نمك هیدروكلریك اسید HCL جرم گیری سطوح- در معده
جوهر گوگرد سولفوریك اسید H2so4 باتری اتومبیل - صنایع مس
جوهر شوره نیتریك اسید HNO3 مهمات سازی و تولید مواد منفجره


كاغذ تورنس بسازید:
مقداری از كلم بنفش را در آب میوه گیری یا هاون خرد كنید و عصاره آن را درون بشقابی بریزید آنگاه        تكه های باریک كاغذ را برای لحظاتی درون عصاره كلم قرار داده سپس باریكه ها كاغذ خشك را كنید و با آنها اسید یا باز بودن جوش شیرین – شامپو - آبلیمو – آب پرتقال – دوغ و ..... را بیازمائید.


باز یا قلیا:
بازها معمولا مزه تلخ دارند و با اسیدها واكنش نشان داده، اثر آنها را از بین می برند(خنثی می كنند) و دراثر تماس با پوست آن را لیز و صابونی می كنند.
گرد كیك پزی – جوش شیرین، ماده لوله بازكنی، اغلب شوینده ها و حتی آب درون پوست پرتقال باز هستند. در جدول زیر بازهای معروف و برخی كاربردهای آنها را ببینید.
جدول

شناسایی بازها:
بازها تورنس را آبی، و فنل فتالئین را ارغوانی و محدوده PH آنها بین 7 تا 14 است. هر چه PH بازی به 14 نزدیك تر باشد آن باز قویتر است.



مواد خنثی موادی هستند كه نه خاصیت اسیدی و نه خاصیت بازی دارد.
آب مقطر، نمك طعام ، نفت و ...... خنثی هستند.
مواد خنثی رنگ تورنسل و كاغذ PH را تغییر نمی دهند . PH آنها حدود 7 است.
توجه داشته باشید كه هرگاه اسید و بازی بر هم اثر كنند نمك و آب بوجود می آید به این واكنش، واكنش خنثی شدن اسید و باز می گویند.


بازی با اسید و باز:
كمی محلول بی رنگ فنل فقاشین درون یك لیوان یا لوله آزمایش بریزید و دوباره آن را خالی كیند. اكنون مقدار كمی آب آهك یا محلول جوش شیرین درون لوله بریزید و آرام آرام بر روی آن جوهر نمك اضافه کنید علت آنچه را مشاهده می كنید تفسیر كنید.

جذاب و دیدنی:
مقدار كمی (2 قاشق غذاخوری) پودر آلومینیم را درون یك ارلن یا بطری شیر بریزید. بر روی آن حدود 15 سی سی جوهرنمك اضافه كنید. بلافاصله بادكنكی به دهانه آن ببندید پس از لحظاتی دهانه بادكنك را با نخ ببندید و آن را رها كنید آنچه را مشاهده می كنید تفسیر كنید.


توجه: هنگام انجام اینگونه آزمایشات دقت و احتیاط را فراموش نكنید و حتی الامكان زیر نظر افراد مطلع انجام دهید.